واحد بوحدت اطلاقى دو معلول در رتبهء واحد صادر نشود و تقرير برهان هشتم بنا بر مرام صدر الحكماء در اسفار اربعه و اقامه برهان هفتم بر نفى تعدد واجب با بيانى شيوا ، ثمّ - تقربر برهان هشتم بنا بر گفتهء شيخ رئيس در شفا و صاحب اسفار در اين كتاب و مبدأ و معاد و تزييف كلام ابن كمونه و اقامهء برهان نهم و دهم و يازدهم ، بنا بر فرموده ابو عبد اللّه جعفر بن محمد - صلوات اللّه عليهما - و تحقيق در برخى از اقسام حدوث و قدم از زمانى و ذاتى و تحقيق در حدوث دهرى و اشاره بوجوه اشكال بر كلام شوارق ص 166 ، 167 ، 168 ، 169 ، 170 ، 171 ، 172 ، 173 . تحقيق - در نفى تعدّد واجب و تقرير اين مسأله كه دو قوى و دو وجود صرف در نهايت قوت و صرافت ، وجود خارجى ندارند و تنبيه لطيف در بيان لزوم سنخيت بين علت و معلول و لزوم تحقق مناسبت ذاتى بين موجد و مفاض و تحقيق در صادر اول و وجود عام و فيض نخست و تقرير اين معنا كه وجود منبسط جهت وحدت بين اشياء و ملاك ارتباط بين كثرات وجودى است و اين رحمت واسعهء الهى اصل هرشىء است كه آن حقيقت ختمى ولايت و نبوّت و وجه باقى بعد از فناء اشياست و تحقيق آنكه وسايط فيض كلا و طرّا ، از علل اعدادى هستند و علت مفيض وجود بايد مطلقا داراى جهت قوه و عدم نباشد و بحسب اصل ذات مستقل و در مبدئيّت قائم بذات باشد و تحقيق آنكه افراد نوع انسان و ديگر انواع داراى وحدت خاص و تشخّص طبيعى و موجود بوجود واحدند و كثرات اجزاء با وحدت اصل وجود متعلق بمركب منافات ندارد ص 174 ، 175 ، 176 ، 177 ، 178 ، 179 ، 180 . تقرير مقدمه هفتم - و نقل كلام ارسطو در وحدت عالم وجود و تقرير آنكه مجموعهء عالم بمنزلهء واحد شخصى است و اشاره به اثبات مثل نورى و استدلال از وحدت عالم به وحدت علت عالم وجود و بيان تمايز بين اشياء و تحقيق در مقدمه نهم و بيان معناى - زنديق - و تقرير مقدمات جهت بيان مراد امام از حديث - فرجه - و تقرير دوم برهان اول از حديث - فرجه - و تقرير سوم از برهان اول از حديث فرجه و نقل كلمات سيّد محقق داماد و محقق سعيد قمّى در تقرير معانى حديث و تقرير